Go to the page content
Leefstijl & gedrag

Je gewicht rond de overgang en na een zwangerschap

Misschien merk je dat je tijdens de overgang aankomt of dat afvallen moeilijker gaat. Dat kan frustrerend zijn. Veranderingen in hormonen, slaap, stress en energieverbruik kunnen hierbij een rol spelen.1,5,7,8 Ook na een zwangerschap kunnen veranderingen in je lichaam en dagelijks leven het lastig maken om terug te keren naar je eerdere gewicht.1,2

Hieronder wordt uitgelegd hoe dit kan komen.

/content/dam/truthaboutweight/nl/content-pages/teasers/je-gewicht-rond-de-overgang-en-na-een-zwangerschap

Aankomen en afvallen rond de overgang

Tijdens de overgang kun je merken dat je aankomt in gewicht. Als je last hebt van opvliegers en nachtelijk zweten kan dat je slaap verstoren. Slaap je korter, onregelmatig of minder goed? Dan kun je meer trek krijgen in eten met veel calorieën. Daarnaast kan langdurige stress via het stresshormoon cortisol ook invloed hebben op je eetlust. Op deze manier kunnen slaaptekort en stress het moeilijker maken om een gezonde leefstijl vol te houden.1

Veranderingen in je vetverdeling

Ook hormonale verandering kunnen eraan bijdragen dat je aankomt in gewicht. Tijdens de overgang maken je eierstokken steeds minder oestrogeen. Dit hormoon heeft onder meer invloed op de opslag en verdeling van vet. Zo kan relatief meer vet rond de buik worden opgeslagen.5 Vet rond de organen in je buik heet visceraal vet. Te veel van dit vet hangt samen met een grotere kans op onder andere hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en bepaalde vormen van kanker.1

Veranderingen in je eetlust en energieverbruik

Deze daling van oestrogeen kan ook je eetlust beïnvloeden. Tegelijkertijd kan een toename in ghreline een rol spelen. Dit hormoon stimuleert je eetlust. De hoeveelheid ghreline kan rond de overgang toenemen, waardoor je meer trek krijgt.5,6

Tot slot kan ook je ruststofwisseling in deze levensfase afnemen.7 Dit is de energie die je lichaam in rust gebruikt, bijvoorbeeld om te ademen en je hart te laten kloppen. Als je meer trek hebt en tegelijkertijd minder energie verbruikt, kan dat bijdragen aan een toename van je gewicht en buikomvang. Ook kan het afvallen moeilijker maken.

Ouder worden speelt ook een rol

Naast veranderingen rond de overgang speelt ook het ouder worden mee. Je gewicht kan daardoor geleidelijk toenemen, los van de overgang zelf. In onderzoek wordt een gemiddelde toename van ongeveer 0,4 tot 0,7 kilo per jaar beschreven.8

Gewicht vasthouden na een zwangerschap

Ook na een zwangerschap kan je gewicht veranderen. Veel vrouwen houden na de bevalling een deel van hun zwangerschapsgewicht vast. Gemiddeld wegen vrouwen één jaar na de bevalling 0,5 tot 1,5 kilo meer dan vóór de zwangerschap. Maar de verschillen zijn groot: bij 13 tot 20 procent van de vrouwen gaat het om 5 kilo of meer.1

De invloed van slaap en stress

Na de geboorte van een kind slaap je misschien minder en heb je minder tijd om te bewegen. Slaap en stress kunnen invloed hebben op eetgedrag, beweging en andere factoren die samenhangen met het lichaamsgewicht. Na een bevalling kunnen veranderingen in slaap, dagelijkse routine en leefstijl daarom mede van invloed zijn op het gewichtsverloop. Hierdoor wordt het lastiger om terug te keren naar het gewicht van vóór je zwangerschap.2

Veranderingen in je hormonen en verbranding

Ook hormonen en erfelijke aanleg kunnen invloed hebben op je gewicht na de bevalling.2 Zo helpt het hormoon leptine je eetlust te regelen. In onderzoek hing een hogere hoeveelheid leptine vroeg in de zwangerschap samen met het vasthouden van meer zwangerschapsgewicht na de bevalling.3
 
Na de bevalling daalt de hoeveelheid oestrogeen. Dat kan bijdragen aan het vasthouden van gewicht. Ook de hoeveelheid progesteron daalt. Dit hormoon speelt een rol bij je eetlust. Tijdens de zwangerschap kunnen hogere waarden zorgen voor meer trek in bepaald eten. De daling na de bevalling kan je eetpatroon veranderen.2
 
Tot slot kan je ruststofwisseling na de bevalling lager zijn dan tijdens de zwangerschap. Een lager energieverbruik kan bijdragen aan het vasthouden van gewicht.4

Bronnen

  1. Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). (2025). NHG-Standaard Obesitas. Bekijk de richtlijn
  2. Madan N et al. (2025). Associate factors contributing to postpartum weight retention in women - a narrative review. International Journal of Health Sciences and Research, 15(7), 231-242.
  3. Stein TP et al. (1998). Plasma leptin influences gestational weight gain and postpartum weight retention. American Journal of Clinical Nutrition, 68(6), 1236-1240.
  4. Tinius RA et al. (2021). Postpartum Metabolism: How Does It Change from Pregnancy and What are the Potential Implications? International Journal of Women’s Health, 13, 591-599.
  5. Nappi RE et al. (2022). Menopause: a cardiometabolic transition. The Lancet Diabetes & Endocri-nology, 10(6), 442-456.
  6. Abdalla MMI & Jegasothy R. (2020). Role of Ghrelin in Postmenopausal obesity. International Journal of Women’s Health and Reproduction Sciences, 8(2), 119-124.
  7. Ko SH & Jung Y. (2021). Energy Metabolism Changes and Dysregulated Lipid Metabolism in Postmenopausal Women. Nutrients, 13(12), 4556.
  8. Hung S & Adams KE. (2026). Midlife weight gain: challenges and solutions. Current Opinion in Obstetrics and Gynecology, 38(2), 94-102.

Gerelateerde artikelen:

NL26OB00357